LabToNewsข่าววิทยาศาสตร์ จากงานวิจัยจริง
สัตว์โลก · วิวัฒนาการ ประเภทงาน: วิเคราะห์ฟอสซิลและแบบจำลองภูมิอากาศ

ทำไมจระเข้รอดจากอุกกาบาตที่ล้างบางไดโนเสาร์ คำตอบอาจอยู่ที่ “ที่หลบภัยอุ่นๆ” แถบเส้นศูนย์สูตร

ทีม UCL วิเคราะห์ฟอสซิลกว่า 7,000 ชิ้นร่วมกับแบบจำลองภูมิอากาศ 245 ล้านปี พบว่าเขตร้อนยังอุ่นพอให้บรรพบุรุษจระเข้อยู่รอด แม้แสงแดดจะลดลงหลังอุกกาบาตชนโลก

ภาพประกอบ: จระเข้ในแม่น้ำเขตร้อน ขณะที่ท้องฟ้าด้านหลังมืดมัวจากฝุ่นหลังอุกกาบาตชน
ภาพประกอบ: จระเข้ในแม่น้ำเขตร้อน ขณะที่ท้องฟ้าด้านหลังมืดมัวจากฝุ่นหลังอุกกาบาตชน · ภาพประกอบโดย LabToNews

สรุปใน 3 บรรทัด

  • บรรพบุรุษจระเข้ชอบอากาศอุ่นมาตลอด ขยายถิ่นเมื่อโลกร้อน และถอยไปเขตร้อนเมื่อโลกเย็นลง
  • แบบจำลองชี้ว่าหลังอุกกาบาตชน ถ้าแสงแดดลดลง 5–10% เขตเส้นศูนย์สูตรยังอยู่อาศัยได้
  • ตัวเล็ก กึ่งสะเทินน้ำ กินได้หลากหลาย และใช้พลังงานน้อย น่าจะช่วยให้รอดด้วย

เมื่อ 66 ล้านปีก่อน อุกกาบาตชิกซูลูบพุ่งชนโลก ฝุ่นและเขม่าบดบังแสงอาทิตย์ ไดโนเสาร์ที่ไม่ใช่นกสูญพันธุ์ไปทั้งหมด แต่บรรพบุรุษของจระเข้กลับรอดมาได้ ทำไม? ทีมวิจัยจาก University College London (UCL) สหราชอาณาจักร นำโดย ดร.อัลฟิโอ อเลสซานโดร คิอาเรนซา และ ศ.ฟิลิป แมนเนียน เสนอคำตอบในวารสาร Science Advances

ศึกษาอย่างไร

ทีมวิจัยวิเคราะห์ฟอสซิลและบันทึกมากกว่า 7,000 รายการ จากสัตว์กว่า 400 ชนิดทั้งที่ยังมีชีวิตและสูญพันธุ์ไปแล้ว เพื่อสร้างภาพว่าจระเข้และญาติแต่ละชนิดชอบอุณหภูมิและปริมาณฝนแบบไหน โดยใช้ฟอสซิล แผนภูมิวิวัฒนาการ และแผนที่ถิ่นอาศัยของจระเข้ปัจจุบัน แล้วเทียบกับแบบจำลองภูมิอากาศและภูมิศาสตร์โลกย้อนหลัง 245 ล้านปี

นอกจากนี้ ทีมยังจำลองสภาพอากาศในช่วงหลายสิบถึงหลายร้อยปีหลังอุกกาบาตชน โดยทดลองให้แสงแดดลดลง 5%, 10% และ 15% และให้คาร์บอนไดออกไซด์สูงขึ้น

พบอะไร

จระเข้และญาติมักตามความอุ่น ขยายถิ่นเมื่อโลกร้อน และถอยร่นเข้าเขตร้อนเมื่อโลกเย็นลง หลังอุกกาบาตชน ถ้าแสงแดดลดลง 5% หรือ 10% พื้นที่แถบเส้นศูนย์สูตรยังอุ่นพอให้พวกมันอยู่ได้ มีเพียงกรณีแสงลดลง 15% ที่ที่หลบภัยเหล่านี้หายไป ซึ่งทีมวิจัยมองว่าไม่น่าจะเกิดขึ้นจริง ส่วนคาร์บอนไดออกไซด์ที่สูงขึ้นไม่ได้เปลี่ยนผล งานก่อนหน้าของทีมเดียวกันพบว่าถิ่นที่เหมาะกับไดโนเสาร์หดตัวรุนแรงกว่ามาก

ทีมยังพบข้อยกเว้นสองกลุ่ม คือสายที่ทนร้อนได้ดีเมื่อราว 94 ล้านปีก่อน และกลุ่มที่ปรับตัวกับความแห้งแล้งในออสเตรเลียเมื่อราว 34 ล้านปีก่อน

ข้อควรรู้

คำอธิบายเรื่องที่หลบภัยเป็นสมมติฐานที่มีแบบจำลองและฟอสซิลสนับสนุน ไม่ใช่หลักฐานโดยตรง นักวิจัยเองบอกว่าอุณหภูมิที่เหมาะสมน่าจะเป็นแค่เหตุผลหนึ่ง ลักษณะอื่น เช่น ตัวเล็ก ใช้ชีวิตกึ่งในน้ำ กินอาหารได้หลากหลาย และเป็นสัตว์เลือดเย็นที่ใช้พลังงานน้อย ก็น่าจะช่วยให้รอดเช่นกัน

แหล่งอ้างอิง

  1. Chiarenza A.A. และคณะ “Climatic niche conservatism shapes the macroevolution, extinction, and survivorship of crocodile-line archosaurs” Science Advances 12(43), 2026 · DOI 10.1126/sciadv.aeg2217
  2. ข่าวประชาสัมพันธ์ University College London ผ่าน ScienceDaily (30 ต.ค. 2569)

ข่าวนี้เขียนใหม่จากข้อเท็จจริงในงานวิจัยและข่าวประชาสัมพันธ์ต้นฉบับ ไม่ใช่การแปลทั้งบทความ เจอข้อผิดพลาด แจ้งเราได้ที่หน้า เกี่ยวกับเรา

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

สัตว์โลก

พบร่องรอยโมเลกุลเลือดในเซลล์เม็ดเลือดแดงของไดโนเสาร์อายุ 115 ล้านปี

ทีมนักวิจัยนานาชาติตรวจกระดูกขาของไดโนเสาร์กินเนื้อจากบราซิล แล้วยืนยันทางเคมีได้เป็นครั้งแรกว่ามีโมเลกุลที่มาจากฮีโมโกลบินหลงเหลืออยู่ในเซลล์เม็ดเลือดแดงที่กลายเป็นหิน

สัตว์โลก

แมงมุมก็ “หลับฝัน” ได้? กล้องอินฟราเรดจับภาพการนอน 2 ระยะคล้ายมนุษย์

นักวิจัยมหาวิทยาลัยบอนน์ถ่ายวิดีโอแมงมุมกระโดดตลอดคืน พบช่วงหลับที่ตากลอกไปมาและขากระตุก คล้ายการนอนช่วง REM ที่คนเราฝัน

สัตว์โลก

ผึ้งพันธุ์ไล่ที่แมลงผสมเกสรอื่นจากดอกไม้ ยิ่งอากาศร้อนยิ่งแย่งกันดุ

นักวิจัยอังกฤษเฝ้าดูดอกไม้ 93 ชั่วโมง พบผึ้งพันธุ์ไล่ ผลัก และข่มขวัญผึ้งบัมเบิลบี ผึ้งเดี่ยว และแมลงวันดอกไม้ ใกล้รังผึ้งที่คนเลี้ยง

สุขภาพ

ตัดสินว่าใครควรกินยาลดไขมัน ใช้ภาพสแกนหลอดเลือดแทนสูตรคำนวณได้ไหม การทดลอง 5,772 คนยังตอบไม่ขาด

การทดลอง CorCal ในสหรัฐฯ เทียบการใช้คะแนนแคลเซียมในหลอดเลือดหัวใจจากซีทีสแกน กับเครื่องคำนวณความเสี่ยงแบบเดิม พบอัตราโรคหัวใจเท่ากัน แต่คนที่เห็นภาพสแกนกินยาต่อเนื่องมากกว่าเกือบ 3 เท่า

ล่าสุด