ไฟป่าแอมะซอนที่ดาวเทียมมองไม่เห็น อาจมีมากกว่าตัวเลขทางการถึง 40% ในบางพื้นที่

ช่วงปลายปี 2569 ป่าแอมะซอนในบราซิลเจอภัยแล้งรุนแรงจากปรากฏการณ์เอลนีโญ ฝนที่เมืองมาเนาส์ต่ำกว่าปกติ 95% ในเดือนสิงหาคม และ 60% ในเดือนกันยายน ไฟลุกลามไปทั่ว และวันที่ 12 ตุลาคม ค่าฝุ่น PM2.5 ในมาเนาส์ซึ่งมีประชากรกว่า 2 ล้านคนพุ่งเกิน 135 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร

ปัญหาคือ ตัวเลขไฟจากดาวเทียมที่ใช้กันอยู่อาจไม่ได้บอกภาพทั้งหมด

ไฟใต้ร่มไม้

ระบบทางการอย่าง FIRMS ตรวจจับไฟจากรังสีอินฟราเรดที่พืชที่กำลังไหม้ปล่อยออกมา แต่ไฟที่ค่อยๆ ลามอยู่ในชั้นล่างของป่าตรวจจับยาก เพราะเรือนยอดไม้ด้านบนบังความร้อนไว้ เชน คอฟฟิลด์ นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยแมริแลนด์ที่ทำงานกับศูนย์การบินอวกาศก็อดดาร์ดของ NASA จึงขุดข้อมูลจากเครื่องมือ VIIRS บนดาวเทียม เพื่อหา “ไฟที่น่าจะเป็น” ซึ่งยังไม่ผ่านเกณฑ์ของ FIRMS

ผลเบื้องต้นรอบเมืองซานตาเร็งพบไฟมากกว่าที่ FIRMS นับได้ราว 40% และการวิเคราะห์ภาพดาวเทียมพบไฟที่ควบคุมไม่ได้ 50–70 จุดในพื้นที่นั้น คอฟฟิลด์วางแผนส่งพิกัดเหล่านี้ให้เครือข่าย MapBiomas ซึ่งติดตามไฟและการใช้ที่ดินในแอมะซอน

ฝีมือมนุษย์เกือบทั้งหมด

ฟ้าผ่าเป็นสาเหตุของไฟในภูมิภาคนี้ไม่ถึง 1% ไฟที่เห็นอยู่จึงเกือบทั้งหมดเกิดจากคน ดักลาส มอร์ตัน นักวิทยาศาสตร์ระบบโลกของ NASA อธิบายว่าภัยแล้งจากเอลนีโญทำให้ไฟจากการเผาพื้นที่เกษตรลามเข้าไปในชั้นล่างของป่าที่แห้งกรอบได้ง่าย และคาดว่าไฟจะเคลื่อนขึ้นเหนือในช่วงปลายปี 2569 แล้วลงใต้ในช่วงสิงหาคมถึงกันยายน 2570

ข้อควรรู้

นี่เป็นผลเบื้องต้นที่ยังไม่ได้ตรวจยืนยันอิสระ และยังไม่มีงานวิจัยตีพิมพ์ ตัวเลข 40% ใช้กับพื้นที่รอบซานตาเร็งเท่านั้น ไม่ใช่ทั้งแอมะซอน ควันหนา เมฆ และเรือนยอดไม้รบกวนการวัดของดาวเทียม ส่วนการคาดการณ์ทิศทางไฟเป็นการประมาณการ ไม่ใช่สิ่งที่สังเกตได้แล้ว